సుప్రీం కోర్టు 2018 తీర్పు + 2024 సవరణ ప్రకారం దీపావళి క్రాకర్స్కు దేశవ్యాప్తంగా సాయంత్రం 8 PM — రాత్రి 10 PM మాత్రమే అనుమతించబడింది. తెలంగాణ + ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వాలు అదనపు స్థానిక నిబంధనలు జారీ చేశాయి. ఈ గైడ్లో నియమాలు, భద్రతా జాగ్రత్తలు, పిల్లల సురక్షా చిట్కాలు, ఎమర్జెన్సీ సహాయం.
సుప్రీం కోర్టు + కేంద్ర నియమాలు
| నియమం | వివరం |
|---|---|
| సమయ పరిమితి | సాయంత్రం 8 PM — రాత్రి 10 PM |
| శబ్దం పరిమితి | 125 dB(A) లేదా 145 dB(C) లోపు |
| అనుమతించబడిన క్రాకర్స్ | NEERI-CSIR అప్రూవ్డ్ గ్రీన్ క్రాకర్స్ మాత్రమే |
| నిషేధించబడిన పదార్థాలు | బేరియం నైట్రేట్, యాంటిమొనీ, లిథియం, లెడ్ |
| లారీ బాంబ్లు / జాంబో సెల్ | పూర్తి నిషేధం |
| ఇ-కామర్స్ విక్రయం | నిషేధం (లైసెన్స్డ్ స్థానిక డీలర్లు మాత్రమే) |
తెలంగాణ స్థానిక నిబంధనలు 2026
- హైదరాబాద్ + వరంగల్ + కరీంనగర్ + నిజామాబాద్ సిటీ లిమిట్స్లో మాత్రమే లైసెన్స్డ్ తాత్కాలిక స్టాల్లు అనుమతి.
- సిటీలో గ్రామీణ ఎక్స్టెన్షన్ ప్రాంతాల్లో అతిభారీ క్రాకర్స్ (>125 dB) తీవ్ర నిషేధం.
- పిల్లల అతుకుల ప్రదేశాలు (స్కూలు, పార్క్లు) దగ్గర 100 మీటర్ల వ్యవధిలో క్రాకర్స్ నిషేధం.
- నవంబర్ 5 — 10 మధ్యలో ఎమర్జెన్సీ సర్వీసులు (ఆంబులెన్స్, ఫైర్ సర్వీసులు) ఆన్-అలర్ట్.
ఆంధ్రప్రదేశ్ స్థానిక నిబంధనలు 2026
- విజయవాడ + విశాఖ + తిరుపతి + గుంటూరు సిటీ లిమిట్స్లో లైసెన్స్డ్ స్టాల్లు మాత్రమే.
- బీచ్ ప్రాంతాల్లో (RK బీచ్ సహా) క్రాకర్స్ నిషేధం (పక్షుల-సముద్ర జీవుల హాని).
- ఆస్పత్రుల వద్ద 200 మీటర్ల పరిధిలో సంపూర్ణ నిషేధం.
- తిరుపతి దేవస్థాన ప్రాంతంలో ప్రత్యేక నిబంధనలు (TTD మార్గదర్శకాలు).
భద్రతా జాగ్రత్తలు — చేయాల్సినవి
- బహిరంగ ప్రదేశంలో మాత్రమే: ఇంటి లోపల, బాల్కని / టెర్రస్లో, లేదా రోడ్డు పక్కగడిలో. ఎత్తైన భవనాల పైకప్పులపై తీవ్ర ప్రమాదం.
- నీళ్ళ బకెట్ + ఇసుక సిద్ధం: ఎమర్జెన్సీలో ఆర్పడానికి.
- చేత పట్టుకునే క్రాకర్స్కు సుర్క్షితమైన దూరం: స్పార్క్లర్ చేత పట్టుకుని శరీరం నుండి 30 సెం.మీ దూరంలో ఉంచాలి.
- రాకెట్లు / గ్రౌండ్ క్రాకర్స్: భూమి / ఇసుక గుండంలో పెట్టి, 10 అడుగుల దూరం నుండి అగ్గిపెట్టి కాల్చాలి.
- మిస్ఫైర్ క్రాకర్: కాల్చిన తర్వాత పేలకపోతే 5 నిమిషాలు వేచి ఉండి నీళ్ళతో పూర్తిగా తడిపేయండి. చేత్తో తీసే ప్రయత్నం చేయవద్దు.
- పత్తి / సింథటిక్ బట్టలు ధరించవద్దు: సరుపోలే కాటన్ బట్టలు మంచిది; సింథటిక్ ఫైబర్ వేగంగా కాలుతుంది.
- సన్మానంగా ధరించాలి: పూర్తి ఆస్తీన్ షర్ట్ / టీషర్ట్; బిగుతుగా ఉన్న జీన్స్; షూస్ తప్పనిసరి.
- పర్యవేక్షణ: పెద్దవారి పర్యవేక్షణ లేకుండా పిల్లలు క్రాకర్స్ ముట్టుకోకూడదు.
చేయకూడని పనులు
- చేతిలో పేలే క్రాకర్: పేలేటప్పుడు చేత్తో పట్టుకోకూడదు; భూమికి పెట్టేయండి.
- పిల్లల పరికరాలు (ఈ-సిగరెట్లు, లైటర్లు): ఇవి అగ్గిపెట్టడానికి ఉపయోగించకూడదు; సంప్రదాయక అగ్గిపెట్టె / కాండిల్ మాత్రమే.
- సినిమా-సినిమా దృశ్యాలు: సిగరెట్ నుండి క్రాకర్ ముట్టించడం / హ్యాండ్లో పేల్చడం — చాలా రిస్కీ.
- ఇంటి లోపల: ఎటువంటి క్రాకర్ (LED / స్పార్క్లర్ సహా) ఇంటి లోపల కాల్చకూడదు.
- ఇతర క్రాకర్తో పక్కన పెట్టడం: ఇతర క్రాకర్ల పక్కన మంటపెట్టడం; చైన్-రియాక్షన్ ప్రమాదం.
పిల్లల ప్రత్యేక భద్రతా చిట్కాలు
- 5 సంవత్సరాల లోపు పిల్లలు క్రాకర్స్ దగ్గర ఉండకూడదు.
- 10 సంవత్సరాల లోపు పిల్లలు పెద్దవారి పూర్తి పర్యవేక్షణలో మాత్రమే.
- ఎల్లప్పుడూ చిన్న క్రాకర్స్ (ఫ్లవర్ పాట్, స్పార్క్లర్, పాప్లు) మాత్రమే.
- రాకెట్లు, బాంబ్లు, లారీ-బాంబ్లు పిల్లలకు ఇవ్వకూడదు.
- రూపాంతరం: రాత్రి 9:30 — 10:00 PM లోపు పిల్లల యాక్టివిటీ ముగించాలి.
- పిల్లల కళ్ళు / చేతులు రక్షణ కోసం సురక్షా అద్దాలు + హ్యాండ్ గ్లోవ్లు.
ఎమర్జెన్సీ ప్రథమ చికిత్స
చిన్న పొక్కు / కాలి గాయం
- చల్లని నీళ్లు (పాఠశాలలో నీరు అతిచల్లగా కాదు, మామూలు) 15-20 నిమిషాలు పడలనివ్వండి.
- మంట తగ్గాక తేనె / కలబంద గుజ్జు పెట్టండి.
- బిగుతుగా ఎలాంటి బట్ట కట్టకూడదు; లూస్ గాజ్ తో మూసేయండి.
తీవ్ర కాలిన గాయం (Burns)
- తక్షణం 108 / 102 (ఎమర్జెన్సీ) కాల్ చేయండి.
- మంట అలాగే వేడిగా ఉంటే చల్లని (వచ్చిన) నీళ్లు పోయండి.
- బట్టలు చర్మానికి అతుక్కుని ఉంటే లాగవద్దు.
- బూస్తరిన్ / టూత్పేస్ట్ / నెయ్యి పెట్టవద్దు (పాత ఉదాహరణలు — తప్పు; ఇన్ఫెక్షన్ ప్రమాదం).
కంటి గాయం
- కంటిని రుద్దవద్దు.
- చల్లని శుభ్రమైన నీళ్లు 10 నిమిషాలు పారనివ్వండి.
- ఆస్పత్రికి తీసుకువెళ్లండి; ఆప్తాల్మాలజిస్ట్ను వెంటనే సంప్రదించండి.
ఎమర్జెన్సీ నంబర్లు
| సర్వీసు | నంబర్ |
|---|---|
| జనరల్ ఎమర్జెన్సీ | 112 |
| ఆంబులెన్స్ | 108 |
| ఫైర్ సర్వీసు | 101 |
| పోలీసు | 100 |
| రాజ్యవ్యాప్త ఆరోగ్య హెల్ప్లైన్ | 104 |
| తెలంగాణ పొల్యూషన్ హెల్ప్లైన్ | 040-23814010 |
| AP పొల్యూషన్ హెల్ప్లైన్ | 1800-425-6444 |
FAQ
Q1. 8 PM ముందు / 10 PM తర్వాత క్రాకర్స్ కాల్చితే ఏం జరుగుతుంది?
రాష్ట్ర పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డు + స్థానిక పోలీసులు ఫైన్ విధిస్తారు. తెలంగాణలో ₹500 — ₹5000 వరకు ఫైన్. తీవ్రమైన ఉల్లంఘనకు IPC 188 ప్రకారం కేసు పెట్టే అవకాశం.
Q2. NRIలు భారత్లో ఉంటే ఎక్కడ ఎక్కువ సురక్షితం?
సొంత ఇంటి ముందు రోడ్డులో / గార్డెన్లో. అతిభారీ క్రాకర్స్ ఉన్న ప్రాంతం, రద్దీ ఉన్న మార్కెట్ ఏరియా దగ్గర ఉండకుండా జాగ్రత్త. ఆస్తమ / శ్వాస సమస్యలున్నవారు మాస్క్ ధరించడం మంచిది.
Q3. పెంపుడు జంతువులకు ప్రభావం ఏమిటి?
కుక్కలు / పిల్లులకు 125 dB శబ్దం చాలా బాధాకరం. తలుపు తాళవేసి, వెన్నెల కాంతిలో ఉంచి, శాంత సంగీతం ప్లే చేయండి. వెటర్నరీని అడిగి తేలికపాటి సాంత్వన మందులు ఉండాలంటే తీసుకోండి.
Q4. ఆస్థమ / శ్వాస సమస్యలున్నవారు ఏమి చేయాలి?
క్రాకర్స్ ఉన్న 2-3 గంటలు ఇంటి లోపలే ఉండడం; కిటికీలు మూసివేయడం; N95 మాస్క్; ఇన్హేలర్ సమీపంలో ఉంచుకోవడం. తీవ్రమైన శ్వాస సమస్య వస్తే 108 / హాస్పిటల్కు తక్షణం.
సంబంధిత గైడ్లు
ఈ గైడ్ 2018 సుప్రీం కోర్టు తీర్పు + 2024 సవరణలు + 2026 తెలంగాణ/AP రాష్ట్ర నిబంధనల ఆధారం. స్థానిక పోలీసు / DCP ట్రాఫిక్ నుండి తాజా అప్డేట్లు తనిఖీ చేయండి.




వ్యాఖ్యలు (0)
ఇంకా వ్యాఖ్యలు లేవు. మొదటి వ్యాఖ్య మీదే!