2018 సుప్రీం కోర్టు తీర్పు ప్రకారం దీపావళికి NEERI-CSIR అప్రూవ్డ్ గ్రీన్ క్రాకర్స్ మాత్రమే అనుమతించబడ్డాయి. ఈ క్రాకర్స్ సాంప్రదాయక క్రాకర్స్తో పోలిస్తే 30-40% తక్కువ కాలుష్యం, తక్కువ శబ్దం (125 dB(A) లోపు), సల్ఫర్ / బేరియం-రహితం. తెలంగాణ + ఆంధ్రప్రదేశ్లలో ఎక్కడ కొనాలి, ధరలు, ఎలా గుర్తించాలి — ఈ గైడ్లో పూర్తి వివరాలు.
గ్రీన్ క్రాకర్స్ — తేడాలు
| పరామితి | సాంప్రదాయక | గ్రీన్ క్రాకర్స్ |
|---|---|---|
| SO2 ఉత్సర్జనం | అధికం | 30-40% తక్కువ |
| NOx ఉత్సర్జనం | అధికం | 20-30% తక్కువ |
| PM (కణ పదార్థం) | అధికం | 30% తక్కువ |
| శబ్దం (dB) | 140 dB+ (కొన్ని) | 125 dB(A) లోపు |
| బేరియం నైట్రేట్ | ఉంటుంది | నిషేధం |
| సల్ఫర్ | ప్రధాన అంశం | తక్కువ / రహితం |
| ధర | ₹100 — ₹2000 | ₹130 — ₹2200 (15-20% ఎక్కువ) |
NEERI-CSIR ఎలా గుర్తించాలి?
NEERI (National Environmental Engineering Research Institute) + CSIR (Council of Scientific & Industrial Research) అప్రూవ్డ్ క్రాకర్స్పై ఈ గుర్తులు తప్పనిసరి:
- NEERI లోగో: ఆకుపచ్చ రంగు లోగో పేపర్ ప్యాకింగ్పై.
- QR కోడ్: మొబైల్తో స్కాన్ చేస్తే ఉత్పత్తి + తయారీదారు వివరాలు చూపిస్తుంది. తప్పనిసరి సరైన గ్రీన్ క్రాకర్లో.
- CSIR సర్టిఫికేషన్ నంబర్: ప్యాకింగ్పై ముద్రించబడిన ప్రత్యేక సంఖ్య. ధృవీకరణకు CSIR-NEERI వెబ్సైట్లో తనిఖీ చేయవచ్చు.
- తయారీదారు: శివకాశీ (తమిళనాడు)లో మాత్రమే ధృవీకృత తయారీదారులు ఉన్నారు.
గ్రీన్ క్రాకర్ రకాలు
SWAS (Safe Water Releaser)
నీళ్ళ ఆవిరి విడుదల చేసే ప్రత్యేక ఫార్ములా. కణ పదార్థం / దుమ్ముకు అడ్డుగా పనిచేస్తుంది. ఎక్కువగా ఆరా బటాస్ (పాప్ సౌండ్ క్రాకర్స్) లో వాడతారు.
STAR (Safe Thermite Cracker)
పర్క్లోరేట్ను తగ్గించి థర్మైట్ ఆధారిత ఫార్ములా. ఫ్లవర్ పాట్లు, ఫౌంటెయిన్లు లో వాడతారు.
SAFAL (Safe Minimal Aluminium)
అల్యూమినియం మొత్తాన్ని తగ్గించి అనుబంధ నైట్రేట్లతో ప్రత్యామ్నాయం. చకర్లు, చిన్న చిన్న బాంబ్లు లో వాడతారు.
2026 ధరలు — తెలుగు రాష్ట్రాల్లో
| రకం | సాంప్రదాయక ధర | గ్రీన్ క్రాకర్స్ ధర |
|---|---|---|
| సూపర్ సాల్ సెట్ (60 క్రాకర్స్) | ₹500 — ₹700 | ₹650 — ₹850 |
| ఫ్యామిలీ ప్యాక్ (గిఫ్ట్) | ₹1000 — ₹1500 | ₹1200 — ₹1800 |
| చకర్లు (1 డజన్) | ₹80 — ₹120 | ₹120 — ₹160 |
| ఫ్లవర్ పాట్ (10) | ₹150 — ₹250 | ₹200 — ₹300 |
| పాప్ సౌండ్ క్రాకర్స్ (12) | ₹100 — ₹150 | ₹130 — ₹180 |
| రాకెట్లు (5) | ₹100 — ₹200 | నిషేధం / తీవ్ర పరిమితి |
| లారీ బాంబ్లు / అతిభారీ | — | పూర్తి నిషేధం |
ఎక్కడ కొనాలి?
హైదరాబాద్
- బేగంబజారు, చార్మినార్ ప్రాంతం — హోల్సేల్ మార్కెట్
- సిద్ధివినాయక గ్రౌండ్, మెహదిపట్నం — లైసెన్స్డ్ తాత్కాలిక స్టాల్లు
- మూసాపేట్ — హోల్సేల్ ఫైర్వర్క్స్
- ఆన్లైన్: cracker-ondoor.com (NEERI-అప్రూవ్డ్ ఆన్లైన్ సెల్లర్)
విజయవాడ + విశాఖ + తిరుపతి
- సిటీ సెంటర్లలో ప్రభుత్వ లైసెన్స్డ్ స్టాల్లు మాత్రమే.
- శివకాశీ నుండి నేరుగా దిగుమతి చేసుకునే వ్యాపారులు (నగర మార్కెట్లో).
ఆన్లైన్ ఆర్డర్
- Bombay Crackers — NEERI అప్రూవ్డ్ సర్టిఫైడ్
- Sivakasi Crackers Online — తయారీదారు డైరెక్ట్
- Standard Fireworks — లైసెన్స్ నం + QR కోడ్ తనిఖీ చేయండి
జాగ్రత్త: ప్రముఖ ఇ-కామర్స్ సైట్లు (Amazon, Flipkart) దీపావళికి క్రాకర్స్ విక్రయించడం నిషేధం. చిన్న వెబ్సైట్లు లైసెన్స్ లేకుండా అమ్మే అవకాశం; QR కోడ్ + NEERI లోగో తప్పనిసరి తనిఖీ చేయండి.
ఇంటి-తయారీ ప్రత్యామ్నాయాలు
- పూవు సింప్లర్: శుద్ధ ఇనుప పొడి + కార్బన్ స్టార్ + చిన్న పేపర్ ట్యూబ్. ఇంట్లోనే తయారు చేయవచ్చు; లైసెన్స్ అవసరం లేదు చిన్న పరిమాణానికి.
- ఇన్సెన్స్ స్టిక్ "ఫైర్వర్క్": సుగంధ ధూపం + చిన్న కాంతి; ఎటువంటి కాలుష్యం లేదు.
- లేజర్ లైట్ షో: టెర్రస్ / గార్డెన్లో LED డిస్కో లైట్లు + స్మోక్ మెషీన్ (వాటర్-బేస్డ్) వాడితే విజువల్గా క్రాకర్స్ ఎఫెక్ట్.
FAQ
Q1. గ్రీన్ క్రాకర్స్ నిజంగా పర్యావరణ-అనుకూలమా?
"జీరో-పొల్యూషన్" అని చెప్పలేం. 30-40% తక్కువ కాలుష్యం + 125 dB లోపు శబ్దం — ఇవి సాంప్రదాయక క్రాకర్స్కంటే మెరుగు. పూర్తి స్వచ్ఛమైన ప్రత్యామ్నాయం LED లైట్లు / దీపాలు మాత్రమే.
Q2. QR కోడ్ స్కాన్ చేస్తే ఏం రావాలి?
తయారీదారు పేరు + NEERI-CSIR సర్టిఫికేషన్ నంబర్ + తయారీ తేదీ + ఎక్స్పైరీ + టెస్ట్ రిపోర్ట్ సారాంశం. ఇది లేకపోతే నకిలీ క్రాకర్ — కొనకండి.
Q3. పిల్లలకు ఏ క్రాకర్స్ సురక్షితం?
చిన్న ఫ్లవర్ పాట్లు, పెన్సిల్ సింప్లర్లు, ఎలక్ట్రిక్ స్పార్క్ క్రాకర్స్. పెద్దవారి పర్యవేక్షణలో మాత్రమే. రాకెట్లు / బాంబులు పిల్లలకు ఇవ్వకూడదు.
Q4. గ్రీన్ క్రాకర్స్ ఎక్కువ ఖరీదు ఎందుకు?
ప్రత్యేక NEERI అప్రూవ్డ్ ఫార్ములా + టెస్టింగ్ + సర్టిఫికేషన్ ఖర్చు 15-20% పెంచుతాయి. భారీ ఉత్పత్తి పెరిగితే ధర క్రమంగా తగ్గుతుంది.




వ్యాఖ్యలు (0)
ఇంకా వ్యాఖ్యలు లేవు. మొదటి వ్యాఖ్య మీదే!