ఆయుధ పూజ + వాహన పూజ విజయదశమి (దసరా) రోజు చేసే రెండు అత్యంత ముఖ్యమైన సాంప్రదాయక ఆచారాలు. 2026లో విజయదశమి సోమవారం, అక్టోబర్ 20 న వస్తోంది. మన పనిముట్లు, ఆయుధాలు, వాహనాలు — ఇవి జీవనోపాధికి సహాయపడే సాధనాలను తల్లి దుర్గ-సరస్వతిగా పూజించే ఆచారం.

తేదీ & ముహూర్తాలు

తేదీసోమవారం, అక్టోబర్ 20, 2026
తిథిఆశ్వయుజ శుక్ల దశమి
పూజ ముహూర్తం (విజయ ముహూర్తం)మధ్యాహ్నం 2:00 — 2:50 PM
అపరాహ్ణ ముహూర్తంమధ్యాహ్నం 1:30 — 3:30 PM
ఇతర అనుకూల సమయంఉదయం 11 — మధ్యాహ్నం 12 (అభిజిత్ ముహూర్తం)

ఆయుధ పూజ — ఏయే వస్తువులు?

"ఆయుధ" అంటే మీ జీవనోపాధికి ఉపయోగపడే ప్రతి సాధనం. ఆధునిక సందర్భంలో:

పారంపరిక

ఆధునిక

పూజ విధానం — Step-by-step

  1. శుద్ధికరణ: పూజించే వస్తువులను శుభ్రమైన నీళ్ళతో కడిగి, పూర్తిగా ఆరనివ్వాలి.
  2. పీఠం ఏర్పాటు: టేబుల్ / ప్లాట్‌ఫారం పైన ఎర్రని వస్త్రం పరిచి, వస్తువులను అలంకరించండి.
  3. రంగు అలంకరణ: ముగ్గులు (సింపుల్ చుక్కల) వస్తువుల ఎదురుగా.
  4. పుష్ప మాలలు: ప్రతి వస్తువుపై చిన్న పూవు మాల / తామర దళం.
  5. చందనం - కుంకుమ: ప్రతి వస్తువు మీద చిన్న చందనం పూసి, కుంకుమ + అక్షింతలు పెట్టండి.
  6. దీపం: పీఠం ముందు 2 దీపాలు వెలిగించండి (నెయ్యి / నూనె).
  7. ధూపం: అగరబత్తీ / సాంబ్రాణి.
  8. నైవేద్యం: పిండివంటలు, పండ్లు, నీరు.
  9. మంత్రం పఠనం: సరస్వతి / దుర్గ మంత్రాలు. (కింద)
  10. ఆరతి: కర్పూర హారతి.
  11. నమస్కారం: ప్రతి వస్తువుపై చేత్తో తాకి సాష్టాంగ నమస్కారం.

ముఖ్య మంత్రాలు

సరస్వతి మంత్రం

"సరస్వతి నమస్తుభ్యం వరదే కామరూపిణి
విద్యారంభం కరిష్యామి సిద్ధిర్భవతు మే సదా॥"

దుర్గ మంత్రం

"సర్వ మంగళ మాంగల్యే శివే సర్వార్థ సాధికే
శరణ్యే త్ర్యంబకే గౌరి నారాయణి నమోస్తుతే॥"

శస్త్ర / ఆయుధ మంత్రం

"నమో దేవ్యై మహాదేవ్యై శివాయై సతతం నమః
నమః ప్రకృత్యై భద్రాయై నియతాః ప్రణతాః స్మ తామ్‌॥"

వాహన పూజ

వాహన పూజ ఆయుధ పూజలో భాగమే కానీ ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఉంది. ద్విచక్ర వాహనం (బైక్), కారు, ట్రాక్టర్, ఆటో, లారీ, బస్సు, ట్రాన్స్‌పోర్ట్ వాహనాలు ఎ-విభాగంలో పూజించబడతాయి.

వాహన పూజ విధానం

  1. శుభ్రత: వాహనం బాగా కడిగి, పుట్టుగు చేయండి (ఉదయం).
  2. పూల మాలలు: వాహనం బోనట్/హ్యాండిల్ చుట్టూ బంతి-చామంతి కలయికతో మాల.
  3. చందనం-కుంకుమ: వాహన నుదిటి (హుడ్) దగ్గర చందనం రాసి, మధ్యలో కుంకుమ తిలకం.
  4. లెమన్ + లవంగాలు: ముఖ్య చక్రాల కింద ద్రాక్షపండు లేదా లెమన్ పెట్టి, తర్వాత వాహనం ముందుకు పోనివ్వడం (వేపే వేపే తిరుపతిగా చెప్పే "మ్రింగడం" సాంప్రదాయం — చెడు దృష్టి తొలగిపోవడం).
  5. బలి (సాంప్రదాయక): ఎర్రని పుట్టుగు, లేదా కొబ్బరికాయ కొట్టడం. చాలా మంది కొబ్బరికాయ సాంప్రదాయక బలిగా పెడతారు.
  6. ధూపం + ఆరతి: కర్పూర హారతి తీసుకుని వాహనం చుట్టూ 3 సార్లు.
  7. కొత్త ప్రయాణం: పూజ తర్వాత మొదటి ప్రయాణం ఉత్తరం / తూర్పు దిశ వైపు (శుభ దిశలు).

వాణిజ్య వాహనాలు (లారీ / టాక్సీ / ఆటో)

రవాణా / టాక్సీ సొంత ఆదాయ సాధనం కాబట్టి ఇవి విశేషంగా పూజించబడతాయి. డ్రైవర్ + యజమాని కలిసి పూజ చేయడం ముఖ్యం. వాహన ముందు ముఖ్యమైన దేవతా చిత్రం (అంబా బవానీ / హనుమంత / కృష్ణ) ఉంచడం సాంప్రదాయక.

సాంప్రదాయక ప్రాముఖ్యత

మహాభారతంలో పాండవులు అరణ్య వాసం + అజ్ఞాత వాసం పూర్తి అయిన తర్వాత తమ ఆయుధాలను శమి చెట్టు (జమ్మి) నుండి తీసుకొని పూజించారు. ఈ ఆచారం ఆనాటి నుండి ఉంది. వివరంగా: జమ్మి ఆకు దసరా ప్రాముఖ్యత.

FAQ

Q1. ఆఫీసులో ల్యాప్‌టాప్ ఎలా పూజించాలి?

సాధారణ ఆఫీసు ల్యాప్‌టాప్‌ను శుభ్రం చేసి, చందనం-కుంకుమ చిన్న చుక్క పెట్టి, పక్కన చిన్న పూవు పెట్టాలి. మంత్రం (ఓం సరస్వత్యై నమః) చదివి, చిన్న ధూపం వేయడం సరిపోతుంది. ఆఫీసు రూల్స్ ప్రకారం ఇతర సిబ్బందికి అడ్డు రాకుండా చేయండి.

Q2. వాహన పూజలో కొబ్బరికాయ ఎందుకు?

కొబ్బరికాయ "నవ" (కొత్త) + "శుద్ధ" (పవిత్రం) ప్రతీక. ఎర్రని కొబ్బరికాయ చక్రాల కింద కొట్టడం వల్ల వాహనం ప్రయాణంలో అపాయాలు తొలగిపోతాయి అని పూర్వీకుల విశ్వాసం.

Q3. ఆయుధ పూజ చేయకపోతే అశుభమా?

అశుభం కాదు. ఇది ఒక సాంప్రదాయక ఆచారం — చేయడం ద్వారా మన పనిముట్లపై కృతజ్ఞత + భక్తి ప్రకటిస్తాము. చేయకపోతే రోజువారీ పనులు సాగే అవకాశం తగ్గదు. భక్తి ఉంటే చేయండి.

Q4. విజయదశమి కాకుండా వేరే రోజులు ఆయుధ పూజ చేయవచ్చా?

శ్రద్ధ ప్రకారం చేయవచ్చు, కానీ సాంప్రదాయికంగా విజయ ముహూర్తం + విజయదశమి = ఉత్తమ ముహూర్తం. వ్యాపార ప్రారంభ తేదీ, కొత్త వాహన కొనుగోలు తేదీ — ఈ సందర్భాల్లో కూడా చేస్తారు.

సంబంధిత గైడ్‌లు