ధైర్యం, భక్తి, శక్తికి ప్రతీక అయిన ఆంజనేయస్వామిని తెలుగు రాష్ట్రాలైన ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో కోట్లాది మంది భక్తులు ఆరాధిస్తారు. భయాన్ని పారద్రోలేవాడిగా, శని దోష నివారకుడిగా, కష్టాల నుండి కాపాడే రక్షకుడిగా బజరంగబలిని ఇక్కడ ప్రత్యేక శ్రద్ధతో పూజిస్తారు. ముఖ్యంగా మంగళవారం, శనివారం నాడు ఈ ఆలయాలు భక్తులతో నిండిపోతాయి.

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ప్రసిద్ధ హనుమాన్ ఆలయాలు ఎన్నో ఉన్నాయి – కొన్ని వందల ఏళ్ల చరిత్ర కలిగినవి, మరికొన్ని స్వయంభూ మూర్తులతో, ఇంకొన్ని ఎత్తైన అద్భుత విగ్రహాలతో భక్తులను ఆకర్షిస్తున్నాయి. ఈ వ్యాసంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలోని టాప్ 10 ఆంజనేయస్వామి ఆలయాల విశిష్టత, చరిత్ర, దర్శన వివరాలను తెలుసుకుందాం.

1. కొండగట్టు ఆంజనేయస్వామి ఆలయం, జగిత్యాల (తెలంగాణ)

తెలంగాణలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ హనుమాన్ క్షేత్రాల్లో కొండగట్టు ఒకటి. జగిత్యాల జిల్లా, మల్లియాల్ మండలం, ముత్యంపేట గ్రామంలోని కొండపై ఈ ఆలయం నెలకొని ఉంది. జగిత్యాల నుండి సుమారు 15 కి.మీ., కరీంనగర్ నుండి 35 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

విశిష్టత: సుమారు 300 ఏళ్ల క్రితం ఒక గొర్రెల కాపరి ద్వారా ఈ ఆలయం నిర్మించబడిందని స్థల పురాణం. సంతానం లేని దంపతులు ఇక్కడ 41 రోజుల మండల దీక్ష చేస్తే సంతాన ప్రాప్తి కలుగుతుందని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. ప్రకృతి అందాల మధ్య, కొండలు, గుహల నడుమ ఉన్న ఈ క్షేత్రం దర్శనానికి, మనశ్శాంతికి అనువైనది. హనుమాన్ జయంతి నాడు భారీ సంఖ్యలో భక్తులు తరలివస్తారు.

2. కర్మన్‌ఘాట్ (ధ్యాన ఆంజనేయస్వామి) ఆలయం, హైదరాబాద్ (తెలంగాణ)

హైదరాబాద్‌లోని అత్యంత పురాతన ఆలయాల్లో కర్మన్‌ఘాట్ హనుమాన్ ఆలయం ఒకటి. ఇది సుమారు క్రీ.శ. 1143లో కాకతీయ రాజు ప్రతాపరుద్రుని కాలంలో నిర్మించబడిందని చరిత్ర చెబుతుంది.

విశిష్టత: ఇక్కడ స్వామి ధ్యాన ముద్రలో కూర్చున్న భంగిమలో దర్శనమిస్తాడు – అందుకే ధ్యాన ఆంజనేయస్వామి అని పిలుస్తారు. ఔరంగజేబు ఆలయాన్ని కూల్చడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు "మందిర్ తోడ్‌నా హై తో రాజన్, కర్ మన్ ఘట్" అన్న దివ్య వాణి వినిపించిందని, అలా ఈ ప్రాంతానికి 'కర్మన్‌ఘాట్' పేరు వచ్చిందని ప్రసిద్ధ గాథ. ఆలయ ప్రాంగణంలో రామ, శివ, దుర్గ, సంతోషిమాత తదితర దేవతల సన్నిధులు కూడా ఉన్నాయి.

3. తాడ్‌బండ్ వీరాంజనేయస్వామి ఆలయం, సికింద్రాబాద్ (తెలంగాణ)

సికింద్రాబాద్‌లోని తాడ్‌బండ్ ప్రాంతంలో ఉన్న ఈ పురాతన వీరాంజనేయస్వామి ఆలయం హనుమాన్ భక్తులకు ఎంతో ప్రీతిపాత్రమైనది.

విశిష్టత: హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్ నగర భక్తులకు ఇది ఒక ముఖ్య ఆరాధనా కేంద్రం. హనుమాన్ జయంతి నాడు ఇక్కడ నిర్వహించే భారీ శోభాయాత్ర, ఉత్సవాలు ప్రసిద్ధి. మంగళవారం, శనివారాల్లో వేలాది మంది భక్తులు స్వామి దర్శనానికి తరలివస్తారు.

4. బీచుపల్లి ఆంజనేయస్వామి ఆలయం, జోగుళాంబ గద్వాల (తెలంగాణ)

కృష్ణా నదీ తీరంలో, జోగుళాంబ గద్వాల జిల్లాలో (గతంలో మహబూబ్‌నగర్) జాతీయ రహదారి (NH-44) పక్కన ఈ ఆలయం ఉంది. సుమారు 200 ఏళ్ల చరిత్ర కలిగినది.

విశిష్టత: నదీ తీర ప్రశాంత వాతావరణం ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణ. ఇక్కడి స్వామి గదను ధరించి నిలుచున్న భంగిమలో దర్శనమిస్తాడు. మంత్రాలయం యాత్రకు వెళ్లే భక్తులకు ఇది ఒక ముఖ్య విడిది క్షేత్రం. వర్షాకాలంలో కృష్ణా నది నీరు ఆలయ సమీపానికి చేరడం ఒక మనోహర దృశ్యం.

5. నెట్టికంటి ఆంజనేయస్వామి ఆలయం, కాసాపురం (ఆంధ్రప్రదేశ్)

అనంతపురం జిల్లా, గుంతకల్ మండలంలోని కాసాపురం గ్రామంలో ఈ ప్రసిద్ధ క్షేత్రం ఉంది. గుంతకల్ నుండి సుమారు 11 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.

విశిష్టత: 16వ శతాబ్దంలో గొప్ప భక్తుడైన శ్రీ వ్యాసరాజ తీర్థులు ఈ స్వామిని ప్రతిష్ఠించారని చరిత్ర. స్వామి తన కుడి కంటితో భక్తులను అనుగ్రహిస్తాడని నమ్మకం – అందుకే 'నెట్టికంటి' అని పేరు. స్వామిని కల్పతరువు, వరప్రదాతగా భక్తులు కొలుస్తారు. విద్యార్థులు, యువత తమ లక్ష్యసాధన కోసం ఇక్కడ ప్రత్యేక ప్రార్థనలు చేస్తారు. శ్రావణ మాసంలో భక్తుల రద్దీ అధికం.

6. పారిటాల ఆంజనేయస్వామి ఆలయం, విజయవాడ సమీపం (ఆంధ్రప్రదేశ్)

విజయవాడకు సమీపంలో, ఎన్‌టీఆర్ జిల్లాలో ఉన్న ఈ ఆలయం దాని 135 అడుగుల ఎత్తైన భారీ హనుమాన్ విగ్రహంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. 2003లో ఈ విగ్రహం ఆవిష్కరించబడింది.

విశిష్టత: ఆవిష్కరణ సమయంలో ఇది దేశంలోని అత్యంత ఎత్తైన హనుమాన్ విగ్రహాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది. జాతీయ రహదారిపై ప్రయాణించే భక్తులకు దూరం నుండే ఈ గంభీర విగ్రహం దర్శనమిస్తుంది. ఎత్తైన విగ్రహం, ప్రశాంత వాతావరణం ఈ క్షేత్రాన్ని ప్రత్యేకంగా నిలుపుతాయి.

7. మద్ది ఆంజనేయస్వామి ఆలయం, పశ్చిమ గోదావరి (ఆంధ్రప్రదేశ్)

పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో, ఏలూరు నుండి సుమారు 51 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రాచీన ఆంజనేయస్వామి ఆలయం ఒక ముఖ్య పుణ్యక్షేత్రం.

విశిష్టత: పురాతన చరిత్ర, ప్రశాంత గ్రామీణ వాతావరణం ఈ క్షేత్ర ప్రత్యేకత. స్థానికంగా, చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల నుండి భక్తులు రక్షణ, శుభాల కోసం ఇక్కడ స్వామిని దర్శించుకుంటారు. హనుమాన్ జయంతి, శ్రీరామనవమి ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి.

8. శ్రీ వీరాంజనేయస్వామి ఆలయం, పుట్టపర్తి (ఆంధ్రప్రదేశ్)

శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలోని పుట్టపర్తిలో, ప్రశాంతి నిలయం సమీపంలో ఈ వీరాంజనేయస్వామి ఆలయం ఉంది.

విశిష్టత: ఇక్కడి హనుమాన్ విగ్రహం ఒకే రాతిలో విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో చెక్కబడిందని చెబుతారు. ప్రశాంతమైన, భక్తిమయ వాతావరణం ఈ క్షేత్ర విశిష్టత. ప్రశాంతి నిలయం దర్శించే భక్తులు తమ యాత్రను ఈ ఆలయ దర్శనంతో పూర్తి చేసుకుంటారు.

9. బేడి ఆంజనేయస్వామి ఆలయం, తిరుమల (ఆంధ్రప్రదేశ్)

తిరుమలలో శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయానికి ఎదురుగా ఉన్న ఈ ఆంజనేయస్వామి ఆలయం ఎంతో ప్రసిద్ధం.

విశిష్టత: ఇక్కడ స్వామి రెండు చేతులూ కట్టివేయబడిన (బేడి) భంగిమలో దర్శనమిస్తాడు – అందుకే 'బేడి ఆంజనేయస్వామి' అని పేరు. తిరుమల దర్శనానికి వచ్చే కోట్లాది భక్తులు వేంకటేశ్వరస్వామితో పాటు ఈ ఆంజనేయస్వామిని కూడా దర్శించుకోవడం ఆనవాయితీ. తిరుమల క్షేత్ర మహిమతో ముడిపడి ఉన్న ఈ ఆలయం ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక శక్తి కలిగినదని భక్తుల నమ్మకం.

10. జాపాలి ఆంజనేయస్వామి ఆలయం (జాపాలి తీర్థం), తిరుమల (ఆంధ్రప్రదేశ్)

తిరుమల కొండల్లో, ప్రకృతి అందాల మధ్య ఒక సెలయేటి సమీపంలో ఈ జాపాలి ఆంజనేయస్వామి క్షేత్రం ఉంది. దీన్ని జాపాలి తీర్థం అని కూడా పిలుస్తారు.

విశిష్టత: రామాయణ గాథలతో, హనుమంతుని జన్మస్థల ఐతిహ్యాలతో ఈ ప్రాంతం ముడిపడి ఉందని భక్తుల విశ్వాసం. ప్రశాంత ప్రకృతి, తీర్థ జలాలు, దివ్య వాతావరణం ఈ క్షేత్రాన్ని ఒక ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిగా మారుస్తాయి. తిరుమల యాత్రలో భాగంగా చాలా మంది భక్తులు ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించుకుంటారు.

ఈ ఆలయాలను దర్శించేటప్పుడు గుర్తుంచుకోవలసిన అంశాలు

ముగింపు

తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని ఈ టాప్ 10 హనుమాన్ ఆలయాలు కేవలం పుణ్యక్షేత్రాలే కాదు – భక్తి, చరిత్ర, ధైర్యం, రక్షణలకు ప్రతీకలు. కొండగట్టు నుండి కర్మన్‌ఘాట్ వరకు, నెట్టికంటి నుండి పారిటాల వరకు, ప్రతి క్షేత్రానికీ ఒక ప్రత్యేక మహిమ, ఒక దివ్య గాథ ఉన్నాయి. మీ జీవితంలో ధైర్యం, శాంతి, రక్షణ కోరుకుంటే – ఈ మంగళవారం లేదా శనివారం మీకు సమీపంలోని ఆంజనేయస్వామి ఆలయాన్ని దర్శించుకోండి.

ఆంజనేయస్వామి మీకు, మీ కుటుంబానికి ధైర్యం, రక్షణ, శుభాలను ప్రసాదించుగాక.

ఈ వ్యాసం మీకు ఉపయోగపడిందా? మీరు దర్శించిన హనుమాన్ ఆలయాలు, మీ అనుభవాలను కింది కామెంట్‌లలో పంచుకోండి. ఈ సమాచారం నచ్చితే మీ కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులతో షేర్ చేయండి. మరిన్ని భక్తి కథనాల కోసం tvaartha.comను సందర్శించండి. 🙏 జై హనుమాన్! జై బజరంగబలి!